äáèï òåùä öøåú? éù ôúøåï!

ëàùø îãáøéí òì îçìåú áîòøëú äòéëåì, îãáøéí òì ùúé îçìåú òé÷øéåú, ìîøåú ùéùðí îçìåú ðåñôåú òãééï øåá äôúåìåâéåú ùì îòøëú äòéëåì äéðï:

1.    IBD – îçìåú îòé ãì÷úéåú (÷øåäåï å÷åìéèéñ).

2.    IBS – úñîåðú äîòé äøâéæ.

ùðé ñåâé äîçìåú çåì÷åú îàôééðéí îùåúôéí øáéí, ëàùø ìîçìåú äîòé äãì÷úéåú éùðå àáçåï ñôöéôé àùø ÷åáò àí äîèåôì ìå÷ä áä åìâáé úñîåðú äîòé äøâéæ äàáçåï ðòùä ò"é ãøê îàôééðéí åãøëé ùìéìä.

IBD

òãé îëðä àú îçìú ä IBD ëúñîåðú, îëéååï ùäôâéòä áîçìåú äììå äéà îòøëúéú åéëåìä ìôâåò áëì àáøé äâåó , ñéáä ðåñôú äéà, ùôùåè òãééï ìà æéäå àú î÷åø äîçìä, àå ëôé ùòãé îöééðú "ìà îöàå àú äçééã÷" áðåñó ëîå ëì îçìä ëøåðéú ùîòøáú ãì÷ú äñéëåï ìñøèï òåìä åáîçìåú áîòøëú äòéëåì äñéëåï ùì ñøèï äîòé äâñ áîéåçã.

îáçéðä ñèèéñèéú âéì ääúôøöåú ùì IBD äéðí âéì ääúáâøåú òã ùðåú äòùøéí äîå÷ãîåú, áðåñó éùðä âí äúôøöåú áâéì äîàåçø (òãé îëðä äúôøöåú æàú LATE ON SET) áâéìàéí 60 òã 70.

ùëéçåú äîçìä áùðåú äùáòéí äééúä ë-6 çåìéí ì-100 àìó àáì ëéåí îãáøéí òì éåúø î-200 çåìéí ì-100 àìó!!!

áàøä"á ìáã éùðí ë 1.3 îìéåï çåìéí, áàøõ ë-40 àìó çåìéí, åìà ø÷ äîñôøéí âãìéí, âí âéì ääúôøöåú éåøã, òã îîù ìâéì äéð÷åú, ìîøåú ùáëì äòåìí îúçéìä îâîä ùì éøéãä æä ìà ÷åøä áéùøàì, ãøê àâá éùøàì î÷åí øàùåï áòåìí áîçìåú ä IBD (áäçìè ìà ñéáä ìâàååä), ìîøåú ùáéùøàì áòáø øåá äçåìéí äéå îîåöà àùëðæé (äñéáä äéà âðèéú), äéåí èåòðú òãé ,æä ëáø ìà äîöá! ìãáøéä éù ìä îèåôìéí îîåöà àúéåôé,òøáé, áãåàé, á÷éöåø àåîøú òãé áçöé çéåê çöé àëæáä, áîçìåú IBD ëåìí ùååéí áàøõ.

ëàùø ôåøñéí àú îôú äòåìí åøåàéí äéëï ðîöàéí äëîåéåú äâãåìåú ùì çåìé ä-IBD îöèééøú úîåðä òâåîä ùì îãéåðåú äîòøá áéçñ ìùàø äòåìí, ìöòøðå äøá àôéìå áñéï øåàéí äúçìä ùì òìééä òí äâòú úøáåú äîòøá åúæåðúä, ëðøàä ùâí äâãåìä áîæøç úéôåì åæä áñê äëåì òðééï ùì æîï.

 

òãé æåñîï 

IBS

ðúçéì òí äúéàåø äöéåøé ùì òãé ìâáé úñîåðú äîòé äøâéæ – "îòé øâéù, ùîéãé ôòí îúøâæ åúô÷éãðå äåà ìäøâéò àåúå"

äáòéä äîøëæéú ìèòðú òãé äåà äàáçåï äáòééúé ùì äúñîåðú –àéï ëøâò îëùåø ùéëåì ìàáçï àú äúñîåðú åìëï äàáçåï ðòùä ò"é úñîéðéí ùäîèåôì òöîå îñôø ùçååä, ëøâò îàáçðéí îñôø ñåâéí:

1.    IBS-D – éåúø úåôòåú ùì ùéìùåìéí

2.    IBS-C – éåúø úåôòåú ùì òöéøåéåú

3.    IBS-M – ùéìåá ùì òöéøåéåú åùéìùåìéí

4.    IBS-U – áìúé îåâãø

âí ëàï äîòøá "îëëá" áñèèéñèé÷åú åîåáéì, áéï 10 ì-20 àçåæ îàðùé äîòøá îàåáçðéí, ø÷ ëãé ìñáø àú äàåæï ôé 4 îñëøú!

îáçéðú äâéìàéí – øåá äìå÷éí áúñîåðú äéðí áâéìàé 45 òã 60 åðúåï îòðééï ðåñó, áòé÷ø ðùéí. òãé èåòðú ùîç÷øéí îøàéí ùéù ÷ùø áéï ä-IBS àöì ðùéí ìäèøãåú îéðéåú ùçåå áòáø àå çååú áäååä

îçìåú ðåñôåú ù÷ùåøåú ìîòøëú äòéëåì:

âñèøéèéñ - ãì÷ú áøéøéú ä÷éáä. äñéáä äðôåöä áéåúø ìâñèøéèéñ áòåìí äîòøáé äéðä òì éãé çééã÷ äð÷øà äìé÷åá÷èø ôéìåøé. çééã÷ äìé÷åá÷èø ôéìåøé âí òìåì ìâøåí ìëéá ÷éáä.

âñèøåôøæéñ – ùéúå÷ çì÷é ùì ä÷éáä , ôâéòä áúðåòúéåú ä÷éáä, äîúáèàú áëê ùøé÷åï úåëï ä÷éáä àì äîòé ðîùê æîï øá éåúø îäú÷éï

øôìå÷ñ- äôøòä ùáä ðåæì çåîöé îä÷éáä òåìä áîòìä äååùè åâåøí ìúçåùä ùì öøáú áçæä åáâøåï åìãì÷ú. îöé÷ îàã áàéëåú äçééí, ñéëåï ìñøèï äååùè àí ìà îèôìéí!

ñòôú  – ãéáøèé÷åìåæéñ äéà îöá ùáå çì÷éí îãåôï äîòé îúáìèéí áöåøú ëéñéí ãøê ùëáú äùøéøéí ðåöøéí ëéñéí äéëï ùðùàøåú ùàøéåú àåëì åëúåöàä îëê äåôëéí ìîåãì÷éí (ãéååøèé÷åìéèéñ) áìéååé ùì ëàáé úåôú. áòáø îçìä ëæàú äéä ööä áâéì 70 àáì äéåí øåàéí ëáø ùáâéì 30 éùðí çåìéí.

çãéøåú îòé – úåôòä ùäâéòä áâìì çåñø áàåëìåñééú çééã÷éí èåáä åú÷éðä (ôøåáéåèé÷ä), îòøéëéí ùôúåìåâéä æàú  äéà ùâåøîú ìäøáä îäîçìåú äàåèåàîéåðéåú, çì÷ îæä ðâøí âí îîòáø çééã÷é äîòé äâñ àì äîòé äã÷. àùø ùåðéí áúô÷éãí åäí àìå ùëðøàä âåøîéí ìçãéøåú îòé, äúåöàä ùì çãéøåú îòé äéðä éëåìú ùì çìáåðéí âãåìéí ùìà äúôø÷å ìçåîöåú àîéðå ÷èðåú ìäëðñ àì æøí äãí, ëàùø çìáåðéí âãåìéí ðëðñéí ìæøí äãí ùìðå äí "îòéøéí" àú îòøëú äçéñåï ùìðå åîåú÷ôéí òì éãä îëéååï ùäéà àéðä îæää àåúí åîôøùú àåúí ëâåôéí æøéí ùéù ìñì÷.

àæ îä òåùéí:

·        ÷åãí ëì îä ìà àåëìéí\öåøëéí:

o       áùø àãåí – ìà áøåø ìâîøé, éù òãééï åéëåç àáì òãéó ìäîòéè

o       áùø îòåáã – çã îùîòéú

o       ùåîï îå÷ùä åîå÷ùä çì÷éú

o       çèéôéí

o       ùîðéí îæå÷÷éí – ÷ðåìä,úéøñ åòåã, àå ëîå ùàåîøú òãé: äá÷áå÷éí äöäåáéí äàìä ùðøàéí àåúå äãáø áîãó áñåôø.

o       çìá – ìà áøåø, ìà äåëç, ëîåáï òãéó ìäîòéè ìôçåú áàìå äòùéøéí áì÷èåæ

o       ôçîéîåú ôùåèåú, ñåëø ìáï, ÷îç ìáï åòåã

o       îæåï îúåòù

o       îæåï îèåâï

o       îñèé÷éí åîîúé÷éí

·        îä ëï òåùéí:

o       éåúø ñéáéí áúæåðä èáòééí – éø÷åú,ôéøåú ãâðéí îìàéí.

o       ìçåìéí áîöá äà÷åèé ääæðä äðåæìéú îàã òæøä.

o       ãéàèú àìéîéðöéä

o       îæåï èáòé ìà îúåòù.

o       àëéìä îñåãøú

o       úåñôé îæåï – ëåøëåí, àåîâä 3

o       ìäéîðò î÷ôä, îù÷àåú úåññéí ùîëéìéí ÷ôàéï

o       ãâðéí îìàéí

o       úæåðä ãìä áçìáåï îäçé

o       ùîðéí áëáéùä ÷øä

o       áéöéí àåøâðéí

o       èåôå ìà îäåðãñ

o       ìà ìàëåì ùìà øòáéí

o       îãéèöéä ìäåøãú ñèøñ

o       úîöéú îðèä – úä îðèä – ùîï îðèä

o       îéõ ëøåá (ìáòéåú áîòøëú äòéëåì äòìéåðä) äëé èåá ìùìá àåúå áëøåá ÷ééì, îòìä éòéìåú.

ãéàèú FODMAP

àôùøåú ðåñôú ìèéôåì áîçìåú áîòøëú äòéëåì ð÷øàú ãéàèú FODMAP, éùðï òãåéåú ùãéàèä ãìú FODMAPs, ëìåîø- ãìä áì÷èåæ, ãìä áôøå÷èåæ, ãìä áôøå÷èðæ, ãìä áâì÷èðæ åãìä áñåëøéí àìëåäåìéí éëåìä ìòæåø åìäôçéú àú äñéîôèåîéí á- IBS .øëéáé îæåï àìä àéðí ðñôâéí èåá åäí éëåìéí ìòáåø äúññä òì éãé çééã÷éí áîòøëú äòéëåì ãáø ùîåáéì ìúñîéðéí ùì âæéí, äúðôçåú åäôøòä áúðåòúéåú ùì îòøëú äòéëåì

ãéàèä ùîàã îæëéøä ãéàèú àìéîéðöéä

äåéëåç òì äâìåèï

ììà ñô÷ úâìéú çãùä ìøåáðå, âí äâìåèï îòìä ñéëåï ìçãéøåú äîòé åæàú ò"é çìáåï ùðîöà áå åð÷øà æåðåìéï, çãéøåú ì÷åéä ùì äîòé äéà îëðä îùåúó ùì îçìåú àåèåàéîåðéåú øáåú, áäï öìéà÷, ñåëøú ðòåøéí, èøùú ðôåöä, ãì÷ú îôø÷éí ùâøåðéú åîçìä ãì÷úéú ùì äîòé. áøáåú îîçìåú àìå äçãéøåú äîåâáøú ðâøîú îøîåú âáåäåú îãé ùì æåðåìéï.

ðåùàéí ðåñôéí ùòãé äòìúä áîäìê ääøöàä:

·        ãáø îàã çùåá ùéù ìåîø á÷ùø ìîçìåú äëøåðéåú – øåáï ìòåìí ìà éòìîå àáì ðéúï ìäâéò ìú÷åôú ù÷è ùì ùðéí àøåëåú åìùôø àú àéëåú äçééí áöåøä ãøîèéú.

·        ìà ìçôù ôúøåðåú ÷ñí áàéðèøðè, ìçôù àðùé î÷öåò.

·        ðåâãé çåîöä ôåâòéí áñôéâú äáøæì åä-B12 – æä ìà úøåôä ìëì äçééí!

·        ñèøåàéãéí ðåúðéí áî÷øé ÷éöåï, äðæ÷ îäí âãåì îàã, áòé÷ø ìöôéôåú äòöí

·        ùéù òöéøåú ìùéí ìá ìà ìäúîëø ìçåîøéí îùìùìéí, âí àí äí èáòééí, äîòé öøéê ììîåã ìòáåã áòöîå åìà ìäéåú úìåé áîåöøéí îáçåõ

·        ôòéìåú âåôðéú îàã òåæøú âí àí æä ìà ðøàä ìëí.

·        ìà ìäâæéí òí ääéâééðä, úðå ìéìãéí ìäúìëìê ÷öú.

·        úøåôåú åáééçåã NSAID (úøåôåú îñåâ ðåâãé ãì÷ú ùàéðí ñèøåàéãéí) ìùéí ìá ìà ì÷çú áâìì äðæ÷ ìîòøëú äòéëåì éù àåôöéåú àçøåú áúåø îùëëé ëàáéí

·        ùéðä – àðùéí ùòåáãéí áîùîøåú öøéëéí ìäéåú òøéí ìîöáí éåúø îàçøéí áâìì ùäí áñéëåï âáåä éåúø

·        öåøú ääúøå÷ðåú – ì÷ðåú ùøùøó ìùéí áùéøåúéí åëàùø ùîúééùáéí ìùéí àú äøâìééí òì äùøôøó ëê ùäáøëééí îâéòåú âáåä, ëîå "áåì ôâéòä" ùì ôòí.

·        åéèîéï D – öàå ìùîù åàì úôçãå, çåñø áå ìèòðú òãé îòìä ñéëåï ìñøèï äîòé äâñ.

·        ìà ìùëá àçøé äàåëì.

ìñéëåí

ìà îùðä àéæä ôúåìåâéä éù ìëí áîòøëú äòéëåì, úæåðä áøéàä, ôòéìåú âåôðéú, ùéðä îñô÷ú, åäåøãú ñèøñ äï äàåôöéä äèåáä áéåúø áùáéìëï òì îðú ìäâéòä øéîéñéä àøåëä, äàîú æàú ëðøàä äàåôöéä ìëì ôúåìåâéä.

àééì âðåø äåà ñèåãðè ìðèåøåôúéä ááéú äñôø "îéøá" ùì äàåðéáøñéèä äôúåçä

 ñôøéí áðåùà: